พืช
สัตว์
ตลาด
หัตถกรรม
การพัฒนาชุมชน
การจัดกิจกรรมกลุ่ม
นายปริทัศน์ รุ่งดาวทอง
เกษตรกรผู้นำ: ด้านสิ่งแวดล้อม
โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง: แม่ระมีดหลวง
หมู่บ้าน: แม่ระมีดหลวง
หัวใจสำคัญของการเกษตรปรับตัวตามบริบทพื้นที่
- การเลือกชนิดพืชให้เหมาะกับระบบนิเวศ : แทนที่จะฝืนสภาพแวดล้อม ได้วิเคราะห์บริบทพื้นที่ร่องหุบเขาของอมก๋อย ซึ่งมีดินความชื้นสูงและอุ้มน้ำได้ดี แล้วเลือกปลูก "อะโวคาโด" ที่ปรับตัวเข้ากับสภาพดินลักษณะนี้ได้เป็นอย่างดี ทำให้แทบไม่ต้องใช้น้ำรดเพิ่มเติม เป็นการประหยัดพลังงานและแรงงานอย่างมหาศาล
- บทเรียนจากการก้าวผ่านพืชเสี่ยงและพืชล้มลุก: พื้นที่แม่ระมีดหลวงมีประวัติศาสตร์การเปลี่ยนผ่านที่สำคัญ จากอดีตที่เคยปลูกฝิ่น (ปี 2551-2552) มาสู่การทำพืชไร่หมุนเวียน (ข้าวไร่ มะเขือเทศ) ซึ่งต้องแบกรับความเสี่ยงเรื่องผลผลิตไม่แน่นอน การตัดสินใจเปลี่ยนมาปลูกไม้ผลยืนต้นในปี 2562
- การทำเกษตรอินทรีย์ปราณีตและประหยัดต้นทุน: ดูแลสวนด้วยวิถีธรรมชาติ ใช้เพียง "ปุ๋ยคอก" ในการบำรุงดิน ผสานกับการใส่ใจดูแล ตัดหญ้ากำจัดวัชพืชสม่ำเสมอไม่ให้แย่งอาหาร ทำให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพสูง รสชาติอร่อย โดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี
- ผลลัพธ์ในระยะ 6 ปี: อดทนลงแรงดูแลต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2562 จนสามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตอะโวคาโดรวมได้มากกว่า 1,325 กิโลกรัม ทำให้เห็นว่าไม้ยืนต้นคือสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนคุ้มค่าและสร้างกระแสเงินสดได้อย่างยั่งยืน
เปรียบเทียบผลลัพธ์: ก่อน - หลัง การปรับเปลี่ยน
|
มิติการเปรียบเทียบ |
อดีต: พืชไร่หมุนเวียน (ข้าวไร่ / มะเขือเทศ) |
ปัจจุบัน: สวนอะโวคาโดไม้ยืนต้น (เริ่มปี 2562) |
ผลลัพธ์ความสำเร็จและแนวโน้มอนาคต |
|---|---|---|---|
|
ความเหมาะสมของพื้นที่ |
ฝืนสภาพดินร่องหุบเขา ดินชื้นเกินไป ผลผลิตเสียหาย |
ดึงจุดเด่นดินชื้นมาใช้ อะโวคาโดโตได้ดีแทบไม่ต้องรดน้ำ |
เปลี่ยนจุดอ่อนภูมิประเทศให้เป็นจุดแข็ง |
|
การจัดการน้ำและแรงงาน |
ต้องดูแลความชื้นและให้น้ำซ้ำซ้อน |
ใช้น้ำน้อยมาก ดินเก็บความชื้นตามธรรมชาติ |
ประหยัดทรัพยากรน้ำและลดภาระแรงงาน |
|
การบำรุงและต้นทุน |
เสี่ยงต่อการใช้เคมี |
ใช้ปุ๋ยคอก + ตัดหญ้าสม่ำเสมอ ไม่ใช้เคมี |
ต้นทุนต่ำ ดินอุดมสมบูรณ์ขึ้นเรื่อยๆ |
|
ผลผลิตเชิงประจักษ์ |
เสี่ยงขาดทุน ผลผลิตไม่แน่นอนตามฤดูกาล |
ผลผลิตสะสมรวมกว่า 1,325 กิโลกรัม (ใน 6 ปี) |
สร้างรายได้และผลผลิตเติบโตทุกปี |
|
เสถียรภาพในอาชีพ |
ผันผวนตามรอบพืชไร่ ต้องเตรียมดินใหม่ทุกปี |
ไม้ยืนต้นถาวร ปรับตัวเข้ากับระบบนิเวศอมก๋อย |
สร้างความมั่นคงในอาชีพให้ผู้นำรุ่นใหม่ |
จัดทำโดย
โครงการสร้างเครือข่ายและพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชนและผู้นำเกษตรกรเพื่อพัฒนาพื้นที่สูง
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)
เนื้อหาและรูปภาพนี้เผยแพร่เพื่อการประชาสัมพันธ์ โดยได้รับความยินยอมตามพระราชบัญญัติ
คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)
เกษตรกรผู้นำ
เกษตรกรผู้นำ
เลือกดูตามด้านที่สนใจ