อดีตต้องแบกรับทั้งความเสี่ยงเรื่องสุขภาพดินและภาระทางการเงินจากการปลูกมะเขือเทศเชิงเดี่ยว 4 ไร่ ที่ต้องใช้สารเคมีปริมาณมาก แต่สุดท้ายท้ายเงินลงทุน 40,000–50,000 บาทที่จ่ายไป ได้รับผลตอบแทนกลับมาแค่เท่าทุน โดยไม่เหลือกำไรเป็นค่าแรงเลย

"เราอยู่ต้นน้ำ หากใช้เคมีเยอะ ย่อมส่งผลเสียต่อคนข้างล่าง" ความคิดนี้นำไปสู่การตัดสินใจหันหลังให้พืชล้มลุกที่ใช้สารเคมีสูง แล้วหันมาหาทางเลือกใหม่ที่สอดคล้องกับธรรมชาติ โดยนำ กาแฟพันธุ์อาราบิกา และแมคคาเดเมีย เข้ามาปลูกทดแทนใต้ร่มเงาไม้ในเขตป่าชุมชน

แผนการปรับเปลี่ยนในระยะ 4–5 ปี เพื่อทดแทนแปลงมะเขือเทศเดิม 4 ไร่ ให้กลายเป็นแปลงไม้ผลและกาแฟไม้ยืนต้นทั้งหมด ไม่เพียงแต่จะลดการใช้สารเคมีและฟื้นฟูดินที่เสื่อมโทรมให้กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง แต่ยังเป็นการสร้าง "แนวป้องกันธรรมชาติให้แก่คนปลายน้ำ" ควบคู่ไปกับการสร้างระบบรายได้ที่มั่นคงและสม่ำเสมอ เป็นบทเรียนที่แสดงให้เห็นว่า เกษตรกรบนพื้นที่สูงสามารถเป็นทั้งผู้ผลิตทางการเกษตรและผู้ดูแลรักษาป่าต้นน้ำให้แก่สังคม

เปรียบเทียบผลลัพธ์: ก่อน - หลัง การปรับเปลี่ยน

จัดทำโดย
โครงการสร้างเครือข่ายและพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชนและผู้นำเกษตรกรเพื่อพัฒนาพื้นที่สูง
สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)
เนื้อหาและรูปภาพนี้เผยแพร่เพื่อการประชาสัมพันธ์ โดยได้รับความยินยอมตามพระราชบัญญัติ
คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)