"วนเกษตรสร้างชีวิต" การเปลี่ยนเขาหัวโล้นสู่ป่าเศรษฐกิจสีเขียว

ผู้นำเกษตรกรโครงการพัฒนาพื้นที่สูงห้วยก้างปลา บ้านหล่อชา จากเดิมที่มีรายได้ไม่แน่นอนและพื้นที่ขาดความอุดมสมบูรณ์ จึงตัดสินใจเข้าร่วมกับ สวพส. ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 เพื่อนำองค์ความรู้มาปรับเปลี่ยนวิถีการทำกิน "ผมเริ่มจากความเชื่อที่ว่า ถ้าป่าอยู่ได้ เราก็อยู่ได้ การทำเกษตรไม่ใช่แค่เรื่องปลูกพืช แต่คือการสร้างระบบนิเวศที่หมุนเวียนให้เรามีรายได้ตลอดปี"

ข้อมูลทั่วไป

พื้นที่ทำกิน : 9 ไร่

แหล่งน้ำ : น้ำตามธรรมชาติและระบบจัดการน้ำในพื้นที่สูง

การรับรองมาตรฐานอาหารปลอดภัย : มาตรฐานเกษตรปลอดภัย(GAP)

ชนิดพืชที่ปลูก : อะโวคาโด (รายได้หลัก), กาแฟ, เงาะ, มะขาม, ทุเรียน และผักสวนครัว

ความรู้ที่เกษตรกรสามารถถ่ายทอดได้ : 1. การเปลี่ยนยอดและการดูแลอะโวคาโดให้ได้คุณภาพ

                                                               2. เทคนิคการจัดการแสง (ปลูกกาแฟใต้ร่มเงา) เพื่อเพิ่มผลผลิต

                                                               3. การจัดระบบพืชให้มีรายได้หมุนเวียน

เทคโนโลยีที่เกษตรกรใช้ในแปลง : การใช้ยอดพันธุ์ดีจากโครงการหลวง, การจัดการแนวกันไฟเพื่ออนุรักษ์พื้นที่
สีเขียว

ตารางเปรียบเทียบรายได้ ก่อน - หลัง ปรับระบบเกษตร

จุดเปลี่ยน

การทำสาวกาแฟ & ตัดแต่งกิ่ง: เดิมต้นกาแฟเก่าอาจให้ผลผลิตเพียง 0.5 - 1 กก./ต้น แต่ใช้เทคนิคองค์ความรู้ที่ได้รับจาก สวพส.  ผลผลิตเพิ่มขึ้นเป็น 2 - 4 กก./ต้น และมีคุณภาพเมล็ดในระดับพรีเมียม ซึ่งราคาสูงกว่าตลาดทั่วไป 20-30%

อะโวคาโด: การเปลี่ยนยอดพันธุ์พื้นเมืองเป็นพันธุ์ที่ตลาดได้รับความนิยม ทำให้ราคาต่อกิโลกรัมขยับจาก 10-20 บาท เป็น 60-120 บาท

การลดรายจ่ายครัวเรือน: การปลูกผักในสวนกินเองและผักตามธรรมชาติ ช่วยลดรายจ่ายค่าอาหารเฉลี่ย เดือนละ 2,000 - 3,000 บาท หรือประมาณ 24,000 - 36,000 บาท/ปี ซึ่งเปรียบเสมือนกำไรทางอ้อม

การจัดการความเสี่ยงด้วยความหลากหลาย

ก่อนปรับระบบเกษตร: หากมะเขือเทศราคาตก หรือโดนโรคระบาด รายได้จะกลายเป็น 0 ทันที

หลังปรับระบบเกษตร: มีระบบ "เกษตรหมุนเวียน" แม้กาแฟจะให้ผลผลิตปีละครั้ง แต่ยังมีผักโรงเรือนที่เก็บขายได้ทุกเดือน และอะโวคาโด/ไม้ผลที่เก็บในช่วงกลางปี ทำให้มีรายได้หมุนเวียนตลอดทั้งปี