องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน - HKM

นางมะลิวัลย์ เปลี่ยนศรี

เกษตรกรผู้นำ: ด้านเศรษฐกิจ
โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง: คลองลาน
หมู่บ้าน: อุดมทรัพย์

เส้นทางการเปลี่ยนผ่าน

  • อดีตก่อนเข้าร่วม สวพส. (ก่อนปี 2563): ปลูกมันสำปะหลัง รับจ้างทั่วไป และรับจ้างขนของ แม้เคยมีรายได้สูงถึง 50,000 บาท/เดือน แต่ "ไม่มีเงินเหลือเก็บ" เนื่องจากรายจ่ายสูง งานไม่มีความมั่นคง
  • จุดเปลี่ยนปี 2563: เข้าร่วมโครงการพัฒนาพื้นที่สูงฯกับ สวพส. เริ่มต้นลองผิดลองถูกเรียนรู้การปลูกเมล่อนในโรงเรือนเป็นเวลา 1 ปี จนก้าวสู่การเป็นเกษตรกรมืออาชีพ

การบริหารจัดการพื้นที่จำกัด 3 ไร่ (2 แปลง)

  • ส่วนที่ 1: โรงเรือนเกษตรประณีต (3 โรงเรือน / พื้นที่ 3 งาน):
    • พืชหลัก: เมล่อนพันธุ์จันทร์ฉาย (ผิวสีเหลือง) และพันธุ์ขจี (ผิวสีเขียว เนื้อหวานกรอบ)
    • เทคนิค: 1 โรงเรือนปลูก 300 ต้น คัดเกรดคงไว้เพียง 1 ต้นต่อ 1 ลูก เพื่อคุณภาพสูงสุด (เก็บเกี่ยวผลผลิตได้ 200–250 ลูก/โรง)
  • ส่วนที่ 2: ไม้ผลและพืชเศรษฐกิจ:
    • มะขาม: 1 ไร่
    • ไม้ผล: ทุเรียน 11 ต้น, น้อยหน่า 20 ต้น, ลำไย 30 ต้น, กล้วย, กาแฟ 10 ต้น
    • อะโวคาโด: พันธุ์บัคคาเนียและพันธุ์ปีเตอร์สัน
  • ส่วนที่ 3: แหล่งน้ำ
    • บ่อน้ำกักเก็บ: ขนาด 5x10 เมตร ลึก 3 เมตร
    • ประมง: เลี้ยงปลานิลและปลาทับทิม รวม 250 ตัว เพื่อบริโภคลดภาระค่าอาหารและจำหน่าย

การตลาดและรายได้

  • การตลาดออนไลน์: โพสต์ขายเมล่อนผ่าน Facebook ขายเป็นกิโลกรัมละ 80 บาท ผลผลิตประมาณ 200 กก./รุ่น มีฐานลูกค้าประจำแน่นอน
  • รายได้หลัก: จากโรงเรือนเมล่อนและไม้ผล (เฉลี่ยหมุนเวียน 7,000 บาท/เดือน)
  • รายได้เสริมตามฤดูกาล: ขายเห็ดโคนธรรมชาติ 20,000 บาท/ปี และเห็ดขม 9,000 บาท/ปี
  • รายจ่าย: 10,000 บาท/เดือน ชีวิตมีความมั่นคงและมีเงินออม

บทบาทในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงและการเป็นวิทยากรต้นแบบ

  • การถ่ายทอดองค์ความรู้: ยกระดับเป็นวิทยากรบรรยายและสาธิตวิธีการปลูก การดูแลรักษาโรงเรือนเมล่อน ให้แก่เด็กนักเรียน และเกษตรกรผู้สนใจศึกษาดูงาน
  • ผู้ที่มาศึกษาดูงานสามารถนำเทคนิคและองค์ความรู้กลับไปลงมือทำจน "ประสบผลสำเร็จจริง" เกิดการขยายผลในชุมชนต่อ

จัดทำโดย

โครงการสร้างเครือข่ายและพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชนและผู้นำเกษตรกรเพื่อพัฒนาพื้นที่สูง

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน)

เนื้อหาและรูปภาพนี้เผยแพร่เพื่อการประชาสัมพันธ์ โดยได้รับความยินยอมตามพระราชบัญญัติ

คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)