องค์ความรู้เพื่อการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน - HKM

แสงกับการเจริญเติบโตของกัญชงเพื่อผลิตช่อดอกทางการแพทย์บนพื้นที่สูง

กัญชง หรือ เฮมพ์ (Hemp) เป็นพืชที่ออกดอกในช่วงวันสั้น (Shot-day plant) การที่กัญชงจะมีการเจริญเติบโตได้ดี และให้ผลผลิตช่อดอกที่สูงนั้น จำเป็นต้องมีองค์ประกอบจากแสงสว่าง ดังนั้นการผลิตช่อดอกกัญชงทางการแพทย์ จึงมีความจำเป็นที่กัญชงต้องได้รับแสงสว่างดังนี้

(1) ระยะปลูกต้นกล้า เป้นช่วงเวลาต้องการการสังเคราะห์แสงมากสุด เพื่อให้ได้รับกสรเจริญเติบโตได้อย่างเต็มที่ มีความแข็งแรง การให้แสงสว่างควรให้ตลอด 24 ชั่วโมง หรือไม่ควรต่ำกว่า 18 ชั่วโมง อุณหภูมิของแสงให้อยู่ที่ประมาณ 4,000-6,000 Kelvin

(2) ระยะสร้างใบและลำต้น เป็นช่วงที่เน้นให้อาหาร และเพิ่ม CO2 โดยแสงที่ให้ต้องอย่างน้อยวันละ 16 ชั่วโมง เพื่อรองรับการเจริญเติบโตของกัญชงจนถึงระยะออกดอก อุณหภูมิแสงประมาณ 3,200-3,500 Kelvin

(3) ระยะออกดอก เป็นช่วงที่ดับไฟไม่ให้แสงสว่าง โดยแสงธรรมชาติ 12 ชั่วโมง และช่วงเวลากลางคืน งดให้แสงสว่างอีก 12 ชั่วโมง สลับกันเพื่อเพิ่มคุณสมบัติให้สารสำคัญ อุณหภูมิของแสงประมาณ 2,700-3,000 kelvin

ค่าแสง Photosynthetic Photon flux (PPFD) คือค่าความเข้มของแสงที่พืชต้องการในแต่ละช่วงของการเจริญเติบโต การวัดค่าแสง PPFD คือการหาค่าที่แท้จริงว่าพืชได้รับแสงที่จำเป็นต่อการสังเคราะห์เท่าไหร่ โดยมีหน่วยเป็นไมโคโมลต่อตารางเมตรต่อวินาที (µmol/m2/s) โดยค่า PPFD ที่เหมาะสมกับการปลูกกัญชงมีดังนี้ (1)ช่วงเพาะพันธุ์เมล็ด ค่าแสง PPFD อยู่ที่ 200-400 µmol (2)ช่วงทำใบ ค่าแสง PPFD อยู่ที่ 400-700 µmol (3)ช่วงทำดอก ค่าแสง PPFD อยู่ที่ 700-900 µmol

สวพส. และมูลนิธิโครงการหลวงได้มีการปลูกทดสอบการผลิตช่อดอกกัญชงทางการแพทย์บนพื้นที่สูง ในพื้นที่สถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ (หน่วยวิจัยย่อยขุนห้วยแห้ง) ในการปลูกทดสอบปี 2564-2565 โดยปลูกทดสอบกัญชงสายพันธุ์ CD1-ori-1 จำนวน 2 ฤดูกาล คือในช่วงฤดูฝนและในช่วงฤดูแล้ง ซึ่งในช่วงฤดูแล้ง (พฤศจิกายน-กุมภาพันธ์) ปลูกทดสอบจำนวน 300 ต้น โดยได้ผลผลิตช่อดอกแห้งจำนวน 80 กืโลกรัม และช่วงฤดูฝน (มิถุนายน-กันยายน) ปลูกทดสอบจำนวน 500 ต้น โดยได้ผลผลิตช่อดอกแห้งจำนวน 130 กิโลกรัม โดยให้แสงสว่างในการเจริญเติบโตในช่วงเวลากลางคืนอย่างน้อย 9-12 ชั่วโมงต่อวัน เพื่อให้มีการเจริญเติบโตในช่วงต้นกล้า และดับไฟในช่วงทำดอก